• Przegląd Telekomunikacyjny

    Obejmuje zagadnienia naukowo-techniczne i techniczne dotyczące: elektroniki, teletransmisji, komutacji, radiokomunikacji, radiofonii i telewizji, technik multimedialnych, miernictwa.

2018-12

zeszyt-5714-przeglad-telekomunikacyjny-2018-12.html

 
W numerze m.in.:
Wydajność i funkcjonalność programowalnej ścieżki danych w platformie NFV DOI:10.15199/59.2018.12.2
(Radosław Czaja)

1. INTRODUCTION Shortly after the NFV architecture introduction there were a few technologies proposed that allowed to solve the problem of performance and scalability of software based datapaths. Standard approach of using Linux based bridge connections became insufficient as binding multiple interfaces using bridge was not stable enough to provide proper Quality of Service (QoS) [11]. Multiple vendors faced the same challenge of requirement for high performance software datapath. The first approach proposed as a remedy was software switching. The biggest disadvantage of it was lack of guaranteed performance, as software switching for multiple high speed small sized frame connections became problematic when given little hardware resource [13]. While software switching is easy to adapt and still great approach for non QoS dependent solutions, there was a niche in the area of high-performance software datapath solutions. Over the next years technologies of Data Plane Development Kit (DPDK) and Single Root I/O Virtualization (SR-IOV) were introduced, with both being software-based solutions working at the hardware level. Both ideas are based on excluding Network Interface Card (NIC) from the system (unbinding from kernel) and either do software processing of the packet before kernel (DPDK) or spliting unbinded physical interface into multiple virtual private ones (SR-IOV). Both of these technologies improved the performance significantly in terms of latency and throughput. After DPDK was released a concept of DPDK modified Open vSwitch (OVS) arrived, where OVS would work on interfaces unbound from the operating system and the packet processing on physical interfaces was handled by software instead of kernel. Throughout this paper the concept of software datapath in carrier grade enviroment will be introduced. Reader will have the opportunity to explore common datapath solutions in OVS, SR-IOV with addition of PCI Passthrough i... więcej»

Wirtualizacja SD-WAN: praktyczna implementacja NFV DOI:10.15199/59.2018.12.3
(Radosław Czaja, Zbigniew Gawron, Paweł Kaczmarek)

1. INTRODUCTION The telecommunication industry is experiencing pressure to match rapidly changing customer requirements and to reduce costs at the same time. Innovative operators are moving away from legacy network hardware towards datacenter micro-services to reduce both OPEX and CAPEX, and to decrease the service delivery time by making the process fully automatic [10]. Thanks to NFV (Network Functions Virtualization) [1], it is possible to get automated network deployment and administration as well as reduce the related cost. NFV offers a different approach to network operations, allowing various types of Virtual Network Functions (VNFs) to run on standard servers. Each virtual component can be a standalone function or a part of full-scale network, depending on the virtual service design. In order to minimize the amount of manual activities during network service creation and device enabling, the Zero Touch Provisioning (ZTP) concept was introduced which provides the ability to perform service turn-up without site-specific pre-configuration or manual intervention, over any kind of access network even wireless one e.g. Long Term Evolution (LTE). This document describes the use of NFV with one of the typical VNF applications: Software-Defined Wide Area Networks (SD-WAN) [3]. The document is organized as follows. Chapter 2 presents reference architecture according to ETSI and revises a few examples of virtual network functions [5]. Next discusses sample application based on a real business NFV use case. The chapter is also partially focused on the technical implementation of automatic configuration and management of network services. Fourth chapter focuses on SD-WAN network function deployment, and analysis of various aspects of service creation and VNF automation. Chapter 5 allows reader to go through a quick discussion that highlights main aspects of the topic. Last chapter provides a set of final conclusions. 2. REFERENC... więcej»

Komunikacja ze stacjami elektroenergetycznymi w świetle normy IEC 61850 DOI:10.15199/59.2018.12.1

W powszechnej świadomości istnieje pogląd, że norma komunikacyjna IEC 61850 (PN-EN 61850) [1], [2] dotyczy wewnętrznych rozwiązań teleinformatycznych w stacjach elektroenergetycznych, a także na obszarze innych obiektów energetyki, jakim są na przykład elektrownie wodne [3] czy rozproszone źródła energii [4]. Ta ugruntowana już przez blisko dwadzieścia lat norma sukcesywnie się rozwija. W efekcie doprowadziło to do tego, że zalecane w niej rozwiązania komunikacyjne przekroczyły granice wymienionych obiektów energetyki, w szczególności granice stacji elektroenergetycznych. Stało się to możliwe dzięki wydanym w latach 2010-2016 raportom technicznym (Technical Reports - TR) obejmującym: - zasady komunikacji pomiędzy stacjami elektroenergetycznymi (IEC TR 61850-90-1 [5]); - zasady komunikacji pomiędzy stacjami elektroenergetycznymi a systemami nadrzędnymi, takimi jak systemy dyspozytorskie czy systemy nadzoru (IEC TR 61850-90-2 [6]); - wytyczne do budowy rozległych sieci teleinformatycznych na potrzeby systemów elektroenergetycznych (IEC TR 61850- 90-12 [7]). Wymienione dokumenty stanowią uzupełnienie raportu IEC TR 61850-90-4 [8], zawierającego wytyczne do budowy lokalnych sieci teleinformatycznych w obiektach energetyki, w szczególności w stacjach elektroenergetycznych. Artykuł zawiera wprowadzenie w zagadnienia budowy sieci LAN we współczesnych stacjach elektroenergetycznych na kanwie zaleceń normy IEC 61850 i wydanego raportu technicznego IEC TR 61850-90-4 [8]. Omówiono w nim także ogólne zasady komunikacji pomiędzy urządzeniami z wykorzystaniem koncepcji ich modeli komunikacyjnych. Następnie, na podstawie raportu technicznego IEC TR 61850-90-2 [6], przedstawiono zasady komunikacji systemów nadrzędnych z urządzeniami automatyki stacji. Z kolei, na podstawie raportu technicznego IEC TR 61850- 90-1 [5], omówiono zasady komunikacji pomiędzy stacjami na przykładzie transmisji danych pomiędzy urządzeniami automatyki stacyjnej, ... więcej»

2018-11

zeszyt-5686-przeglad-telekomunikacyjny-2018-11.html

 
W numerze m.in.:
Sieci radiowe następnych generacji i nowe technologie dla przyszłych systemów komunikacyjnych DOI:10.15199/59.2018.11.1
(Józef MODELSKI)

Ostatnie lata z pewnością przejdą do historii jako okres rewolucji cyfrowej i łączności bezprzewodowej, głównie w wyniku spektakularnego rozwoju systemów telefonii komórkowej, telewizji cyfrowej oraz bezprzewodowych sieci transmisji danych. Systemy komunikacji bezprzewodowej stają się główną dźwignią wzrostu i rozwoju w sektorze telekomunikacyjnym. Techniki radiowe umożliwiają budowę sieci, zastępujących przewodowe połączenia między różnymi urządzeniami, również w zakresie sprzętu powszechnego użytku i ułatwiają bezpośrednią komunikację chociażby między takimi urządzeniami, jak komputery przenośne, stacje robocze, akcesoria komputerowe, telefony czy sprzęt RTV. Wielousługowe sieci radiowe mają szansę stać się punktem węzłowym w drodze do tworzenia globalnego społeczeństwa informacyjnego. W nowoczesnych sieciach telekomunikacyjnych współgrają ze sobą techniki przewodowe, jak i bezprzewodowe, tworząc zintegrowane, elastyczne systemy dostępowe umożliwiające tworzenie sieci konwergentnych. Współczesne systemy multimedialne wkraczają w coraz większym stopniu we wszystkie dziedziny życia. Wraz z rozwojem nowoczesnych technik komputerowych i telekomunikacyjnych znacznie ułatwione staje się dostarczanie użytkownikom różnego typu danych multimedialnych, w tym także zapewnienie transmisji sygnału wizyjnego. Dla abonentów korzystających z wielu istniejących na rynku systemów i sieci dostępowych ważne jest nie tylko uzyskanie dostępu do Internetu i zasobów sieciowych (jak to było jeszcze kilka lat temu), ale także zapewnienie możliwości korzystania z coraz szerszego zakresu usług, w szczególności multimedialnych. Na rynku pojawiają się coraz lepiej wyposażone telefony, stające się powoli małymi terminalami abonenckimi, integrującymi różnego typu usługi telekomunikacyjne, transmisji danych i wreszcie szeroko rozumianej rozrywki. Dzięki temu TELE-RADIO-ELEKTRONIKA-INFORMATYKA ROK ZAŁOŻENIA 1928  ROCZNIK XCI  ISSN 1230-3496 ... więcej»

Laureaci Konkursu im. Stanisława Staszica na najlepsze produkty innowacyjne "LAUR INNOWACYJNOŚCI 2018" VIII edycja
Celem Konkursu im. Stanisława Staszica, ogłoszonego pod nazwą "Laur innowacyjności", jest promocja innowacyjnych produktów, technologii i usług, a także innych rozwiązań mających innowacyjny charakter. Konkurs zorganizowano w przekonaniu, że kluczem do rozwoju polskiej gospodarki jest rozwój innowacyjności, promowanie produktów innowacyjnych i ich twórców oraz pomoc w przyspieszeniu aplikacji innowacyjnych rozwiązań, tak potrzebnych naszemu krajowi. W Konkursie mogą uczestniczyć polskie i zarejestrowane w Polsce podmioty oraz osoby fizyczne z Polski i z krajów, w których działają polonijne stowarzyszenia naukowo-techniczne. Dopuszczono także uczestnictwo w nim podmiotów zagranicznych, kt... więcej»

Tworzenie bazy wiedzy w formule cyklicznej inwentaryzacji zasobów DOI:10.15199/59.2018.11.5
(Wojciech MICHALSKI)

Systemy informacyjne, które powstały jako produkty projektu System Informacyjny o Infrastrukturze Szerokopasmowej i portal Polska Szerokopasmowa (SIPS) nie są szerzej znane, chociaż odegrały ważną rolę w procesie monitorowania realizacji projektów budowy sieci szerokopasmowych w Polsce w latach 2009 - 2016. Dobrze znają je przedstawiciele centralnej administracji państwowej, sprawujący kontrolę nad przebiegiem realizacji projektów współfinansowanych ze środków publicznych oraz podmioty przekazujące dane inwentaryzacyjne dotyczące inwestycji infrastrukturalnych prowadzonych w telekomunikacji (przedsiębiorcy telekomunikacyjni i jednostki samorządu terytorialnego). Chociaż były budowane w poprzedniej perspektywie finansowej jako wsparcie techniczne dla instytucji rządowych odpowiedzialnych za wydatkowanie środków publicznych w programie POIG i w regionalnych programach operacyjnych (RPO), są nadal użyteczne jako narzędzia służące do monitorowania istniejących zasobów infrastrukturalnych oraz wspierające proces decyzyjny dotyczący ich dalszego rozwoju. Projekt SIPS był realizowany w 7. osi POIG w ramach partnerstwa utworzonego przez Instytut Łączności - Państwowy Instytut Badawczy, Urząd Komunikacji Elektronicznej oraz Ministerstwo Infrastruktury i zaowocował utworzeniem infrastruktury teleinformatycznej o zasięgu ogólnokrajowym. Powstała infrastruktura tworzy zaplecze dla elektronicznych usług publicznych świadczonych dla obywateli oraz przedsiębiorców i wspiera administrację rządową w zarządzaniu projektami budowy sieci szerokopasmowych na obszarach wymagających interwencji państwa. Infrastruktura SIPS wspomaga także przedsiębiorców telekomunikacyjnych, szczególnie z sektora MŚP, w projektowaniu i budowie optymalnych rozwiązań dla sieci dostępowych, systemów transmisyjnych i w tworzeniu właściwych e-usług. Projekt SIPS dodatkowo przyczynia się do promocji usług społeczeń- stwa informacyjnego wśród obywateli na obszarach zagrożo... więcej»

Filozofia sieci 5G - radioinformatyka i wirtualizacja Część 1. Radioinformatyczny system 5G DOI:10.15199/59.2018.11.2
(Sławomir Gajewski, Małgorzata Gajewska)

Ewolucyjny rozwój sieci radiokomunikacyjnych, przede wszystkim komórkowych, zmierza do tworzenia wielu rozwiązań technicznych, które zapewnią bardzo duże szybkości transmisji danych, docelowo nawet do 1 Gbit/s w przypadku wartości szczytowych i szybkość dostępną powszechnie dla każdego użytkownika nie mniejszą niż 100 Mbit/s. Jednocześnie transmisja ma charakteryzować się małymi opóźnieniami, dużą niezawodnością i doskonałą jakością. Odnosi się to zarówno do usług realizowanych przez pojedynczych użytkowników, jak również usług w masowej komunikacji maszynowej M2M (Machine-to-Machine) w ramach Internetu rzeczy IoT (Internet of Things) czy też transmisji V2X (Vehicle-to-Everything) między pojazdami a pojazdami lub infrastrukturą drogową itp. Szczególnie ta druga grupa usług całkowicie zrewolucjonizuje sposób poruszania się pojazdami na drogach i zmieni reguły ruchu drogowego, jak również wpłynie na poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Co ważne, w sieci nowej generacji bardzo ważnym aspektem oceny jest nie tylko jakość mierzona obiektywnie [1], czyli przez pomiar parametrów jakościowych QoS (Quality of Service), ale również postrzegana subiektywnie przez użytkowników, czyli QoE (Quality of Experience). Realizacja takich celów, przy obecnym stanie wiedzy, wymaga skrócenia odległości między nadajnikami a odbiornikami. Oznacza to zmniejszenie wielkości komórek i tym samym budowę heterogenicznych sieci komórkowych o bardzo dużej gęstości ich występowania na jednostkę powierzchni, czyli tzw. sieci UDN (Ultra Dense Networks). Nie jest to jednak jedyny kierunek rozwoju przyszłych sieci. Równie ważny aspekt stanowi tutaj rozwój technik sieciowych w zakresie oprogramowania i jego wirtualizacji. Przekłada się to na przenoszenie wielu funkcji sprzętowych współczesnych sieci w dziedzinę oprogramowania i to na skalę niespotykaną dotychczas w radiokomunikacji. Jest to ogromne wyzwanie technologiczne zmieniające całą filozofię działania s... więcej»

Uroczysty koncert ku czci Marszałka Józefa Piłsudskiego i Jego żołnierzy (Janusz M. Kowalski)
Wprzygotowanym przez środowiska techniczne sfederowane w NOT bogatym programie obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości, dominuje przypomnienie i duma z wkładu polskich inżynierów i techników w budowę polskiej państwowości. Takie dokonania jak budowa Centralnego Okręgu Przemysłowego, portu i miasta Gdyni, magistrali węglowej, przemysłu chemicznego i lotniczego do dziś budzą podziw. Postacie wybitnych inżynierów, a zarazem działaczy państwowych, aby wymienić tylko Gabriela Narutowicza, Ignacego Mościckiego, Eugeniusza Kwiatkowskiego czy Tadeusza Wendę, zapisały się złotymi zgłoskami w najnowszej historii naszej Ojczyzny. Ale nie samym życiem zawodowym inżynierowie żyją ... więcej»

2018-10

zeszyt-5647-przeglad-telekomunikacyjny-2018-10.html

 
W numerze m.in.:
Cyberbezpieczeństwo - problem globalny DOI:10.15199/59.2018.10.3
(Andrzej ZIELIŃSKI)

Pojęcie i obszar cyberbezpieczeństwa najogólniej zdefiniowano w Wikipedii [1]: Cyberbezpieczeństwo, bezpieczeństwo komputerowe lub bezpieczeństwo IT to ochrona systemów komputerowych przed kradzieżą i uszkodzeniem ich sprzętu, oprogramowania lub informacji, a także przed zakłóceniem lub błędnym kierowaniem świadczonych przez nie usług. Cyberbezpieczeństwo obejmuje kontrolowanie fizycznego dostępu do sprzętu, a także ochronę przed szkodami, które mogą pochodzić z dostępu do sieci, wprowadzania danych i kodu. Ze względu na globalny charakter Internetu oraz coraz większe jego znaczenie gospodarcze, społeczne i polityczne, zapewnienie bezpiecznego użytkowania sieci internetu stało się strategicznym problemem dla wszystkich współczesnych społeczeństw i jest centralnym problemem szeroko określonego, jak podano, cyberbezpieczeństwa. Niestety, zachowanie należytego bezpieczeństwa w Internecie wiąże się z koniecznością walki z nasilającą się przestępczością, która polega zasadniczo na rozpowszechnianiu się złośliwego, szkodliwego oprogramowania, tzw. malware (określenie zbudowane z połączenia słów malicious software). Przeciwdziałanie malware ma rozmaite oblicza, począwszy od walki z wieloma wirusami komputerowymi, które były pierwszym objawem naruszania bezpieczeństwa w sieci, aż po realizację współczesnych wyzwań związanych z poważnymi zagrożeniami ekonomicznymi i przestępstwami gospodarczymi. Do takich należą włamania bankowe i/lub wręcz rujnowanie gospodarek firm, a także naruszanie tajemnic państwowych (włącznie ze szpiegostwem), a ostatnio - jak się okazało - wpływanie na procesy polityczne (wybory i inne ważne decyzje) o wielkim znaczeniu państwowym, a jedną z metod w tym względzie stało się szerokie produkowanie i rozpowszechnianie tzw. fake newsów. Zjawisko fake newsów, polegające na produkowaniu i rozpowszechnianiu w Internecie nieprawdziwych lub wręcz kłamliwych i szkalujących informacji, wykracza poza ramy definicji cybe... więcej»

Porównanie wybranych funkcji standardów LTE /LTE -A i TETRA w obszarach dostępu do sieci, priorytetyzacji i wywłaszczania pod względem odporności usług na przeciążenia sieci DOI:10.15199/59.2018.10.2
(Tomasz WOJTOWICZ)

1. Introduction Wireless mission-critical communication standards have significantly evolved over the last 20 years. Rooted in legacy, analogue and conventional systems, based on years of use and experience, two dominating narrow-band mission-critical standards have emerged, Tetra and P25 (Project 25), which are trunking and digital, with most implementations being IP based. Over the time, based on end-user inputs, many mechanisms were introduced in the area of access control (including radio link access), prioritisation, quality of service and preemption, which proven to be critical in congested network scenarios. In such systems, an emergency call must always go through, no matter how loaded is the network, but on the other hand, it should also be capable to effectively serve hundreds or even thousands of first responders operating in a relatively small (few cells) geographical area. As there is a common agreement across standard organisations, user community, governments and regulators [18, 5, 4, 3], that the next generation of these networks will be LTE based, it is valuable to assess how capable is this 4G standard comparing to the narrow-band LMR ones. This paper is structured as follows. - In Section 2 we outline the most significant differences between LMR systems, which were often owned and operated by the Public Safety Agency (PSA ) and LTE based solutions that may be private, but may also be on top of the commercial carrier network, or allow a roaming into such a network. We also provide a short overview of where the congestion may occur in LTE networks. - In Section 3 we shortly describe a selection of typical incident types (scenarios), from the perspective of first responder communication needs that may often lead to network congestion. From these scenarios, we derive a set of features that would be required by PPDR users to deal with congestion. - In Section 4 network access control mechanisms are covered for ... więcej»

Techniki mobilne w telekomunikacji Stan rozwoju i perspektywy DOI:10.15199/59.2018.10.1
(Remigiusz PROKOPIAK)

W Ericsson Mobility Report z czerwca 2018 r. [2] podaje się prognozę wzrostu mobilnego ruchu danych na corocznym poziome 39%. Dla operatorów borykających się z problemem coraz większego zapotrzebowania na pojemność sieci, jedynym pocieszeniem może być przewidywana, malejąca tendencja rocznych przyrostów ruchu danych. Na przykład w latach 2015 i 2016 w Ericsson Mobility Report przywidywano coroczne wzrosty tego ruchu na poziomie 45% lub 40% odpowiednio w latach: 2015-2021 i 2016-2022. Nasuwa się pytanie, czy na poczynania operatorów telekomunikacyjnych będą wpływały tylko wymagania dotyczące wzrostu pojemności. Okazuje się, że nie tylko. Usługi telekomunikacji ruchomej powinny być także szybsze (mniejsze opóźnienia, większe gwarantowane i maksymalne przepływności), powinny obsługiwać duże liczby urządzeń przypadających na km2, zapewniać duże prędkości poruszania się urządzeń końcowych, zapewniać bezpieczeństwo oraz być niezawodne. Poza tym rozwiązania techniczne powinny być tanie. W celu wprowadzenia tak wielu, często przeciwstawnych, wymagań, ciała standaryzacyjne zarysowują obszary zastosowań (use cases) oraz rozwiązania techniczne, które powinny realizować potrzeby danego obszaru zastosowań. Artykuł poniższy jest próbą krótkiego podsumowania aktualnego status quo. W pierwszej części przedstawiono punkty widzenia różnych interesariuszy mobilnego rynku telekomunikacyjnego (operator, klient, ciało standaryzacyjne) na kierunki rozwoju technik mobilnych, w drugiej części opisano niektóre rozwiązania techniczne wspierające potrzeby wymienione w części pierwszej. Punkty widzenia interesariuszy na rozwój radiokomunikacyjnych technik mobilnych Perspektywa Klienta Rynku Telekomunikacyjnego Każdy operator telekomunikacyjny chce wiedzieć, co jest ważne dla jego klienta. Niestety, zazwyczaj taka informacja, jako kluczowa dla podejmowania decyzji biznesowych, rzadko objęta TELE-RADIO-ELEKTRONIKA -INFORMATYK A ROK ZAŁOŻENIA 1928 &#6154... więcej»

2018-8-9

zeszyt-5602-przeglad-telekomunikacyjny-2018-8-9.html

 
W numerze m.in.:
BADANIA SYMULACYJNE SYSTEMÓWKOLEJKOWYCH Z NIEPEŁNODOSTE˛PNYM SERWEREM (Slawomir Hanczewski, Michał Weissenberg)
1. WPROWADZENIE Obserwowany w ostatnich dziesi˛ecioleciach gwałtowny wzrost ilo´sci przesyłanych danych sprawia, ˙ze doste ˛pne zasoby systemów teleinformatycznych musza˛ byc´ wykorzystywane w coraz bardziej efektywny sposób. Istnieje szereg dobrze znanych mechanizmów zarza˛dzania ruchem za pomoca˛ których moz˙na osia˛gna˛c´ ten cel. Sa˛ to szeroko opisywane w literaturze przedmiotu kompresja progowa i bezprogowa [1], [2], [3], [4], rezerwacja [5], [6], [7], priorytety [8], [9], przelewy ruchu [10], [11], [12], [13], czy kolejkowanie [14], [15]. Samo jednak wykorzystanie tych mechanizmów (pojedynczo lub w kombinacjach) nie gwarantuje tego, z˙e zasoby systemu be˛da˛wykorzystywane w optymalny sposób. Konieczne jest bowiem odpowiednie ich sparametryzowanie. Parametry działania mechanizmów zarza˛dzania ruchem moga˛ zostac´ okre- ´slone na podstawie pomiarów rzeczywistych systemów (proces długotrwały), na podstawie modeli analitycznych (jes´li istnieja˛) oraz na podstawie symulacji cyfrowej. Symulacja cyfrowa w wielu przypadkach jest jedyna˛metoda˛ umoz˙liwiaja˛ca˛ badanie włas´ciwos´ci systemów i ich optymalizacj ˛e (nowe systemy). Zalety i wady symulacji cyfrowej były rozwa˙zane w literaturze przedmiotu. Pomimo, z˙e sa˛ doste˛pne s´rodowiska umoz˙liwiaja˛ce symulacj˛e systemów teleinformatycznych (np. NS3 [16], OMNeT++ [17]) autorzy zdecydowali si˛e na opracowanie własnego. Zgodnie z przyje˛ta˛ strategia˛ rozwoju symulatora, mo˙ze on pracowa´c jako niezale˙zny program. Po zako´nczeniu implementacji wszystkich wymaganych mechanizmów zostanie wła˛czony do zintegrowanego oprogramowania zawieraja˛cego róz˙ne symulatory oraz zaimplementowane modele analityczne [18]. Z punktu widzenia zarza˛dzania ruchem, system kolejkowy z niepełnodost˛epnym serwerem jest bardzo interesuja ˛cy. Zmiane˛ parametrów QoS obsługiwanych klas zgłosze´n mo˙zna uzyska´c nie tylko poprzez zmian˛e pojemno ´sci serwera czy te˙z wielko´sci bufora i dyscyplin... więcej»

Świadomość sytuacyjna cyberzagrożeń DOI:10.15199/59.2018.8-9.3
(Adam KOZAKIEWICZ)

W miarę jak społeczeństwo staje się coraz bardziej uzależnione od połączonych systemów informatycznych, staje się też coraz podatniejsze na ataki internetowe. Indywidualna ochrona poszczególnych systemów, oparta na analizie odbieranych i wysyłanych komunikatów, nie jest już wystarczająca. Potrzebne są nowe, holistyczne podejścia, biorące pod uwagę informacje zebrane z wielu różnych źródeł, łącznie zapewniających lepsze zrozumienie intencji atakujących, ich metod i możliwości, a także ewolucji czynników ryzyka. Wobec coraz bardziej zaawansowanych i zorganizowanych zagrożeń oraz rosnącego poziomu złożoności użytkowanych sieci i systemów, podstawą obrony staje się posiadanie odpowiedniej świadomości sytuacyjnej. Ilość, jakość i aktualność informacji wykorzystywanych do przeciwdziałania zagrożeniom decyduje o możliwości skutecznej reakcji, zapobiegania i zwalczania internetowych zagrożeń. Tymczasem, jak potwierdzają raporty ENISA (European Network and Information Security Agency) [5] [6], to właśnie w zakresie tych zdolności wśród europejskich podmiotów występują szczególnie niebezpieczne braki. Nasze sieci są często bronione przy użyciu skutecznych narzędzi, jednak bez świadomości, przed czym jest to obrona, a więc bez możliwości w pełni skutecznego wykorzystania zabezpieczeń. W artykule przedstawiono europejski projekt badawczy SISSDEN. Jego celem jest zwiększenie ilości i jakości informacji dostępnych dla zagrożonych sieci i zwiększenie świadomości sytuacyjnej na wszystkich szczeblach decyzyjnych. ZAGROŻENIA A Ś WIADOMOŚĆ SYTUACYJNA Zagrożenia iich koszt Każdy podłączony do Internetu komputer jest obecnie potencjalną ofiarą cyberprzestępczości. Ponieważ wiele skutecznych nawet ataków pozostaje niezauważonych, dokładna liczba ofiar PRZEGLĄD TELEKOMUNIKACYJNY  ROCZNIK XCI  WIADOMOŚCI TELEKOMUNIKACYJNE  ROCZNIK LXXxVII  nr 8-9/2018 563 jest nieznana, choć niektóre źródła (np. [4] w przypadku siec... więcej»

BADANIE MOŻLIWOŚCI SYMULACYJNYCH ŚRODOWISKA ‘MININET’ POD KĄTEM WSPARCIA PROTOKOŁU NETCONF DOI:10.15199/59.2018.8-9.52
(Aleksandra Jereczek, Paweł Kaczmarek, Sylwester Kaczmarek, Jacek Litka)

1. WSTĘP Na współczesnym rynku usług telekomunikacyjnych obserwuje się stałe zwiększanie ilości informacji przesyłanych przez sieci, a co za tym idzie wzrost ich wykorzystania, złożoności i zapotrzebowania na zasoby. Rosnące trudności w zarządzaniu sieciami i sterowaniu przepływem danych powodują szeroko obserwowany rozwój koncepcji Sieci Definiowanych Programowo (SDN) [1]. Nowy model sieci wymusił opracowanie nowych metod komunikacji między urządzeniami sieciowymi oraz zdefiniowanie odpowiedniego zbioru operacji, przeprowadzanych przez scentralizowane jednostki sterujące. Z tego powodu powstały nowe protokoły sieciowe, dostosowane do wymagań stawianych przez sieci SDN, wśród których jako przykład wymienić można protokół NETCONF (Network Configuration Protocol) [2]. W związku z tak przebiegającym rozwojem sieci telekomunikacyjnych w procesie badań i projektowania istotnym ogniwem staje się możliwość analizy i oceny odpowiednio dużych struktur sieciowych, przy jednoczesnym spełnieniu wymagań, dotyczących modeli i protokołów wykorzystywanych w technologii SDN. Narzędziem szeroko stosowanym w środowisku badawczorozwojowym jest oprogramowanie Mininet, będące emulatorem sieci. Umożliwia on uruchamianie przełączników, urządzeń końcowych, kontrolerów i połączeń między nimi na pojedynczym komputerze. W ramach projektu inżynierskiego, realizowanego w Katedrze Sieci Teleinformacyjnych Politechniki Gdańskiej we współpracy z firmą ADVA Optical Networking, podjęto się zbadania możliwości zastosowania środowiska Mininet do testowania dużych sieci SDN oraz operowania na protokole NETCONF i definiowanych przez niego bazach danych. W wyniku realizacji prac oczekiwano uzyskania możliwości zbierania danych o konfiguracji sieci, emulowanej w środowisku Mininet, za pomocą baz danych zdefiniowanych w protokole NETCONF i operacji, których on dostarcza. Sposób podejścia do tak zdefiniowanego zadania przybliżono w rozdziale drugim. Opisano ... więcej»

Badania i analiza zaników w sieciach WBAN typu body-to-body pracujących w różnych środowiskach propagacyjnych DOI:10.15199/59.2018.8-9.7
(Sławomir J. Ambroziak, Kenan Turbić, Luís M. Correia)

W ostatnich latach sieci WBAN (Wireless Body Area Networks) zyskują coraz większą popularność, głównie dzięki szerokim możliwościom ich zastosowania, m.in. w ochronie zdrowia, rozrywce czy też rozwiązaniach wojskowych. Konieczne jest więc dostarczenie odpowiednich narzędzi, służących do planowania tego typu sieci, m.in. dokładnych modeli kanału radiowego, uwzględniających wiele zjawisk propagacyjnych, których skutkiem są m.in. zaniki sygnału odbieranego [1]. Jednym z typów sieci WBAN jest tzw. sieć B2B - body-to-body, w której węzły znajdują się na ciele dwóch różnych użytkowników. Komunikacja B2B może również następować w przypadku, kiedy węzły koordynujące dwóch niezależnych sieci WBAN komunikują się ze sobą, co może znaleźć zastosowanie m.in. rozwiązaniach przeznaczonych dla strażaków i grup ratowniczych [2]. Tematyka sieci B2B nie jest dotychczas licznie reprezentowana w literaturze przedmiotu. Można jednak znaleźć nieliczne prace poświęcone modelowaniu kanału radiowego na podstawie badań pomiarowych [2-4]. W celu opracowania odpowiednich modeli, umożliwiających charakteryzowanie kanału radiowego, badania te powinny być kontynuowane. W artykule przedstawiono badania zaników w sieciach WBAN typu body-to-body, oparte na wynikach pomiarów tłumienia systemowego (zdefiniowanego w [5]), przeprowadzonych w zamkniętym i otwartym środowisku propagacyjnym przy częstotliwości 2,45 GHz. Przedstawiono analizę porównawczą zaników sygnału radiowego występujących w różnych środowiskach propagacyjnych oraz dla różnych scenariuszy ruchu obu użytkowników sieci [6]. W drugiej części artykułu przedstawiono krótki opis stanowiska pomiarowego i analizowanych scenariuszy, w trzeciej zaś analizę zaników. Podsumowania treści dokonano w części czwartej. BADANIA POMIAROWE Analizę zaników, przedstawioną w artykule, przeprowadzono na podstawie wyników badań pomiarowych, przeprowadzonych w jednym z korytarzy Wydziału Elektroniki, Telekomunikacji i I... więcej»

NAJNOWSZE ZASTOSOWANIA TECHNOLOGII GRANULAR COMPUTING, PROPOZYCJA TAKSONOMII ORAZ I PRZYDATNOŚĆ W CYBERBEZPIECZEŃSTWIE DOI:10.15199/59.2018.8-9.10
(Marek Pawlicki, Michał Choraś, Rafał Kozik)

1. WSTĘP Wirusy, trojany, spyware, ataki SQL Injection i cross-site scripting [15] są częścią codziennego życia. W Styczniu 2018 trojan powstały na bazie kodu Bank- Bota spustoszył portfele użytkowników aplikacji bankowych w Polsce. Kod Polskiego BankBota różnił się wystarczająco od innych przykładów tej rodziny, by nie zostać wykrytym przez ochronę antywirusową Google Play Store. Po ściągnięciu na telefon, jako część niewinnej aplikacji, wykradał dane dostępowe do kont bankowych [3]. Podatność eBaya na umieszczenie kodu java- Script w ogłoszeniach sprzedażowych została wykorzystana, by przekierowywać użytkowników do podstawionej strony [7]. Wystarczyło, że użytkownik kliknął w link, by jego przeglądarka została przejęta [16]. W marcu 2018 w firmie UnderArmour wykryto wyciek danych dotyczących 150 milionów użytkowników aplikacji MyFitnessPal. Jeden z ekspertów wypowiadający się na łamach BBC skwitował zdarzenie jako ‘"Po prostu kolejny dzień w Internecie" [9]. Ciągłe ryzyko ataków cybernetycznych spowodowało powstanie całego wachlarza systemów ich wykrywania. Można je ogólnie posegregować w dwie kategorie: oparte o sygnaturę ataku, oraz detektory anomalii. Systemy oparte o sygnaturę do wykrywania niepożądanych działań wykorzystują repozytorium znanych ataków. Podejścia oparte o anomalie z kolei wykorzystują model zachowania w sieci i szukają odchyleń od ‘normalności’ [6]. Wrodzy użytkownicy korzystają z obfuskacji w celu obejścia detektorów sygnaturowych. Badania wskazują, że znany kod pozostaje kompletnie niezauważony przez wiele najnowszych detektorów, jeśli tylko zostanie zniekształcony znanymi metodami obfuskacji [4]. Kolejną wadą systemów sygnaturowych jest podatność na ataki dnia zerowego. Detektory anomalii potrafią poradzić sobie tak z obfuskacją jak z atakami dnia zerowego, wykorzystując przybliżenie typowego ruchu sieciowego by oflagować potencjalne ataki. Kiedy detektor zauważy jednak zacho... więcej»

2018-7

zeszyt-5584-przeglad-telekomunikacyjny-2018-7.html

 
W numerze m.in.:
Neutralność sieci - szanse i bariery dla urzeczywistnienia idei wolnego Internetu DOI:10.15199/59.2018.7.6

Termin neutralność sieci wiąże się ściśle z Internetem i funkcjonuje od początku jego istnienia. W literaturze można znaleźć wiele definicji opisujących to pojęcie z różnych punktów widzenia. Istota neutralności sieci nie została bowiem dotychczas jednoznacznie zdefiniowana. Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, że przez neutralność sieci, utożsamianą z neutralnością Internetu, należy rozumieć jednakowe traktowanie ruchu internetowego, niezależnie od źródła jego pochodzenia, wykorzystywanej aplikacji, miejsca docelowego, stosowanego protokołu lub treści komunikacji [1]. W Raporcie [2] Organu Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej BEREC (Body of European Regulators of Electronic Communications)) neutralność sieci jest definiowana jako zasada jednakowego traktowania wszystkich komunikatów przesyłanych w sieci Internet niezależnie od treści, wykorzystanej aplikacji lub usługi, urządzenia oraz adresu nadawcy i odbiorcy. Inaczej mówiąc, neutralność sieci (network neutrality) to zasada, zgodnie z którą dostawcy usług internetowych ISP (Internet Service Provider) i instytucje rządowe nie nakładają żadnych ograniczeń na dostęp do sieci dla użytkowników korzystających z Internetu. Zgodnie z tą definicją neutralność sieci oznacza, że wszyscy użytkownicy Internetu mogą uzyskać dostęp do jej zasobów na równych prawach. Przez użytkowników Internetu rozumie się użytkowników końcowych, będących konsumentami usług oraz dostawców treści i aplikacji CAP (Content and Application Provider), którzy wykorzystują tę sieć do prowadzenia działalności biznesowej, niepolegającej na świadczeniu usług telekomunikacyjnych. Chodzi o podmioty prowadzące działalność gospodarczą w Internecie, polegającą na udostępnianiu treści, usług i aplikacji za pośrednictwem swoich stron internetowych. Dzięki zasadzie neutralności każdy podmiot, bez względu na rolę, wielkość i obszar działalności, ma w Internecie równe prawa w zakresie świadczenia i korzystania z usł... więcej»

Nowe warunki świadczenia usług telekomunikacyjnych o podwyższonej opłacie (Premium Rate) DOI:10.15199/59.2018.7.1
(Stanisław PIĄTEK)

Charakterystyka usług o podwyższonej opłacie Przedsiębiorcy telekomunikacyjni - poza usługami o charakterze transmisyjnym - dostarczają również takie usługi, których podstawowym składnikiem jest dodatkowe świadczenie znacznie podnoszące ich cenę. Dostawcą dodatkowego świadczenia (np. informacyjnego, rozrywkowego, rozliczeniowego) jest z reguły odrębny podmiot współpracujący z przedsiębiorcą telekomunikacyjnym. Usługi te są określane w praktyce i w literaturze zagranicznej jako Premium Rate Services (PRS), Special Rate Services (SRS) [1], natomiast w polskim prawie jako usługi o podwyższonej opłacie lub usługi telekomunikacyjne z dodatkowym świadczeniem. Wzbudzają one zainteresowanie regulatora i ustawodawcy głównie z powodu powtarzających się naruszeń praw i interesów abonentów, korzystających z tych usług. Mimo tego, że rzeczywista skala naruszeń jest niewielka w porównaniu z wartością całego rynku wymienionych usług, to medialny oddźwięk spraw tego rodzaju wywołuje co pewien czas gwałtowną reakcję władz państwowych. Polega ona na modyfikowaniu warunków prawnych świadczenia usług. Usługi o podwyższonej opłacie są fragmentarycznie regulowane przepisami prawa Unii Europejskiej [2]. Wymagania dotyczące tych usług są głównie inicjatywą krajowego ustawodawcy. W dniu 12 grudnia 2018 r. wejdzie w życie kolejna nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne [3]. Wprowadza ona bardzo rygorystyczne warunki świadczenia omawianych usług. Dotychczasowe warunki zostały określone ustawą nowelizującą Prawo telekomunikacyjne z 16 września 2011 r. [4]. Część z nich weszła w życie w grudniu 2011 r., natomiast powinności TELE-RADIO-ELEKTRONIKA-INFORMATYKA ROK ZAŁOŻENIA 1928  ROCZNIK XCI  ISSN 1230-3496 7/2018 * Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, e-mail: spiatek@wz.uw.edu.pl Stanisław PIĄTEK* Nowe warunki świadczenia usług telekomunikacyjnych o podwyższonej opłacie (Premium Rate) New conditions concerning the provi... więcej»

Media lokalne: społeczne, narodowe, obywatelskie? DOI:10.15199/59.2018.7.5
(Witold GRABOŚ)

Oligopol Na polskim rynku telewizyjnym od lat panuje oligopol. Telewizja publiczna, grupa Polsat i grupa TVN zdominowały rynek, co stwierdza KRRiT niezależnie od jej kadencji i składu osobowego. Polskie prawo medialne nie zabrania łączenia działalności nadawczej z brokerską. Największe komercyjne grupy telewizyjne mają własne domy mediowe. Dysponują także sieciami nadawczymi. To stwarza sytuację, w której mali nadawcy albo godzą się na uzależniającą współpracę, albo zmuszeni są do sprzedania programu. W polskim prawie medialnym nie ma przepisów kontrolujących kumulację kapitału medialnego, a przepisy dotyczące pozycji znaczącej nadawcy są nieefektywne. Jednym ze skutków afery Rywina była liberalizacja obrotu rynkowego koncesjonowanymi programami. Koncesja - dobro niezbywalne może zmienić właściciela za zgodą KRRiT. Krajowa Rada nie ma żadnych kompetencji kontrolno-regulacyjnych, jeśli polską stację kupuje podmiot unijny. Nawet wtedy, gdy jego właścicielem jest kapitał spoza Unii. Pomimo politycznych haseł repolonizacji mediów, obcy kapitał medialny raczej umacnia swą pozycję. Za sumę 14,6 milliarda dolarów USA Discovery Communications przejął od Scripps Networks Interactive grupę TVN. Podmiot ten kupił też od Agory większość udziałów kanału tematycznego na multipleksie ósmym. Tendencje kumulacyjne potwierdza także sprzedaż przez grupę ZPR pakietu telewizyjnych kanałów cyfrowych Polsatowi. Na rynku radiowym dominują cztery grupy: RMF, Eurozet, Time i Agora. Proces tzw. sieciowania, a de facto przejmowania małych stacji i uniformizacji programowej już się dokonał. Do rzadkości należą nadawcy, którzy ocalili własną niezależność właścicielską i programową. Zubożony obraz Mało spolaryzowany rynek medialny kreuje uproszczony i zubożony obraz rzeczywistości, wpływa na świadomość społeczną i jakość demokracji. Media korporacyjne z natury wspierają zachowawczą polityk... więcej»

Zastosowanie filtrów cyfrowych w procesie "wybielania" szumu kolorowego DOI:10.15199/59.2018.7.3
(Andrzej JAKUBIAK)

Sygnały użyteczne, wygenerowane w urządzeniu nadawczym systemu telekomunikacyjnego, zanim dotrą do odbiornika, przebywają pewną drogę w przestrzeni nazywanej kanałem transmisyjnym lub obszarem propagacji. W tej przestrzeni pojawiają się dodatkowe sygnały, które mogą utrudnić lub nawet uniemożliwić prawidłowy odbiór informacji. Sygnały te, nazywane ogólnie zakłóceniami, mogą być pochodzenia naturalnego (szum termiczny, odbicia od powierzchni ziemi, odbicia od zjawisk atmosferycznych itp.) lub wytwarzane celowo (man-made), a dodatkowym źródłem zakłóceń mogą być same urządzenia nadawcze i odbiorcze. Zakłócenia, ze względu na mechanizm ich powstawania, mają charakter wektorów losowych modelowanych procesem stochastycznym o odpowiednich właściwościach probabilistycznych. Jednym z ważniejszych modeli probabilistycznych zakłóceń jest tzw. szum biały. Jeżeli dodatkowo wektor takiego zakłócenia zawiera znaczną liczbę elementów składowych, to na mocy centralnego twierdzenia granicznego wartości chwilowe jego amplitudy mają gaussowski rozkład prawdopodobieństwa i mamy wówczas do czynienia z szumem białym gaussowskim. Jest to model umożliwiający projektowanie optymalnych (odpornych na zakłócenia) systemów telekomunikacyjnych zarówno metodami analitycznymi, jak i symulacyjnymi, ale w większości przypadków odbiegający od rzeczywistości. Realne zakłócenia na ogół nie mają cech szumu białego (najczęściej jest to tzw. szum kolorowy), co znacznie komplikuje, a nawet uniemożliwia prowadzenie obliczeń projektowych. W takim przypadku efektywną metodą jest zastosowanie procedur "wybielających", czyli takiego przetworzenia szumu kolorowego, żeby jego właściwości były bliskie właściwościom szumu białego. Wybrane metody wybielania szumu kolorowego stanowią zasadniczy temat niniejszego artykułu. SZUM B IAŁY I SZUM KOLOROWY Szum biały jest szczególnym procesem stochastycznym, którego widmo gęstości mocy SN(w) ma pewną stałą wartość N0 w całym zakres... więcej»

Sterowanie optycznymi sieciami transportowymi za pomocą programowalnego interfejsu opartego na języku modelowania YANG DOI:10.15199/59.2018.7.2
(Arkadiusz Potrykus, Rafał Szwedowski, Paweł Kaczmarek, Sylwester Kaczmarek)

Over a decade many standardization initiatives as well as research activities were focused on bringing SDN concepts into transport world. Majority of them is focused on the interface between orchestrator or client SDN controller and transport network controller as the component, which is most fragile from the interoperability perspective. This paper aims on presenting the results of an industrial research on two practical realizations. Main objective is to provide a deeper technical insight to both. Regardless of many different directions within standardization bodies since a few past years we can observe a strong paradigm shift towards model-based interfaces. This led to dominant role of interfaces derived from YANG [1] modeling language, exposed over RESTCONF [2] or NETCONF [3] protocols. They naturally move center of gravity of interface definition from complex and very often binary protocol structures towards much simpler textbased models separated from common transport mechanism. Moreover, models can be classified into two major groups device scope also known as disaggregated or direct models and networks scope also referred as abstracted or aggregated [4][5]. This paper focuses on the second group and is organized into four major parts. Chapter two provides theoretical introduction into the world of two selected IETF TEAS TE models. Chapter three gives a deeper dive into the used controller - ONOS. From the theoretical point of view experiment was agnostic to software platform, however interpretation of the results always requires existing reference implementation. In the following chapter four and five the authors concentrate on presenting practical results of the conducted proof of concept. TEAS TE MODELS Traffic Engineering Architecture and Signaling (TEAS) Working Group is well known for defining Multiprotocol Label Switching (MPLS) and Generalized-MPLS (GMPLS) traffic engineering architecture along with standardiz... więcej»

2018-6

zeszyt-5532-przeglad-telekomunikacyjny-2018-6.html

 
W numerze m.in.:
BEZSTRANA KOMPRESJA DANYCH AKUSTYCZNYCH Z WYKORZYSTANIEM ADAPTACYJNEGO KODU GOLOMBA DOI:10.15199/59.2018.6.50
(Cezary Wernik, Grzegorz Ulacha)

1. WPROWADZENIE DO BEZSTRATNEJ KOMPRESJI DANYCH AKUSTYCZNYCH Minimalizacja kosztów przechowywania i transmisji danych jest jednym z ważnych zagadnień teleinformatycznych. Narzędziem ułatwiającym zmniejszenie tych kosztów jest kompresja danych. Istnieje wiele metod kompresji, a najskuteczniejsze są te, które są dostosowane do konkretnego typu danych. Kompresję można podzielić na stratną i bezstratną, przy czym w tej pracy skupiono się na tym drugim typie, ograniczając się do kodowania danych akustycznych. Do istotnych zastosowań bezstratnej kompresji dźwięku należy zaliczyć archiwizację nagrań, możliwość zapisu dźwięku wysokiej jakości na komercyjnych nośnikach (np. płytach DVD, Blu-Ray), a także sprzedaż utworów w internetowych sklepach muzycznych dla bardziej wymagających klientów, których nie zadowoli jakość formatu mp3 [6]. Ponadto często tryb bezstratny wymagany jest na etapie studyjnej obróbki muzyki, materiałów reklamowych oraz przy produkcji audycji radiowych i telewizyjnych, filmów (post-produkcja [1]) itp. W takiej sytuacji nie stosuje się kodowania stratnego, które przy każdej iteracji edycji dźwięku mogłoby wprowadzać dodatkowe, kumulujące się zniekształcenia. W pierwszych latach XXI wieku opracowano wiele efektywnych propozycji standardu MPEG-4 Lossless Audio Coding [5], ale nie można też pominąć faktu, iż w sposób niezależny rozwija się też gałąź niejako amatorskich rozwiązań, których algorytmy nie są w pełni prezentowane w publikacjach naukowych. Przykładowo OptimFrog [15] oraz Monkey’s Audio [16] należą do czołówki najwydajniejszych programów służących do bezstratnej kompresji danych akustycznych. W nowoczesnych metodach kompresji wykorzystuje się zwykle dwa etapy: dekompozycję danych, a następnie kompresję jedną z wydajnych metod entropijnych, wśród których najefektywniejsze to kodowanie arytmetyczne, kodowanie Huffmana [12] i jego odmiany takie jak kod Golomba [4] i Rice’a [9]. W przypadku ... więcej»

Komunikacja w nanoskali DOI:10.15199/59.2018.6.3
(Paweł Kułakowski)

Obecnie obserwuje się niezwykle intensywny rozwój w dziedzinie nanotechnologii. Jest to z jednej strony stymulowane rosnącymi gwałtownie możliwościami technologicznymi budowy nanomaszyn, również z wykorzystaniem grafenu. Z drugiej strony cały czas wzrasta liczba zastosowań nanotechnologii, począwszy od precyzyjnej produkcji przemysłowej, ochrony środowiska, budowy zminiaturyzowanych laboratoriów (labs-on-a-chip), aż do olbrzymiej liczby możliwości z dziedziny medycyny: nanochirurgii, stymulacji regeneracji tkanek czy rozprowadzania w ciele ludzkim leków i innych substancji aktywnych. Działania pojedynczych nanomaszyn, między innymi z powodu ich rozmiaru i możliwości energetycznych, są jednak bardzo ograniczone. Dalszy rozwój ich funkcjonalności wymaga kooperacji całych sieci nanomaszyn. Oznacza to konieczność opracowania mechanizmów komunikacji między nanomaszynami. Komunikacja w nanoskali konieczna jest również dla sterowania nanomaszynami i odbierania od nich informacji. Komunikacja w nanoskali, czyli nanokomunikacja, stanowi temat badań naukowców od około dekady. Dziedzina ta, regularnie wymieniana m.in. przez IEEE Communications Society jako jeden z najważniejszych tematów naukowych (hot topics, technology trends), rozwija się jednak dość powoli, ze względu na konieczność współpracy badaczy z obszarów telekomunikacji/ informatyki oraz biotechnologii/medycyny. Główna inicjatywa rozwoju nanokomunikacji pochodzi z międzynarodowego środowiska telekomunikacyjnego, jednak coraz częściej eksperymenty przeprowadzane są z wykorzystaniem wsparcia, sprzętu i doświadczenia grup biologów, biofizyków czy biotechnologów. Zasadniczo wszystkie prowadzone obecnie badania z zakresu nanokomunikacji należą wciąż do badań podstawowych. Prace skupiają się na określeniu właściwości medium, przepustowości kanału komunikacyjnego i bitowej stopy błędów, zdefiniowaniu odpowiednich modulacji, protokołów MAC i technik rutingu. Proponowane są archit... więcej»

TRANSMISJA KOOPERACYJNA W SIECIACH 4G I 5G DOI:10.15199/59.2018.6.15
(Andrzej Marczak)

1. WSTĘP Transmisja kooperacyjna umożliwia efektywne wykorzystanie zasobów komunikacyjnych, pozwalając węzłom lub terminalom w sieci komunikacyjnej współpracować ze sobą w czasie transmisji informacji. Jest to obiecująca technika dla obecnych i przyszłych systemów komunikacji. Transmisja kooperacyjna umożliwia terminalom w sieci wspomaganie wzajemnej transmisji informacji, wykorzystując charakter transmisji bezprzewodowej. Może być stosowana do poprawy jakości połączeń zwiększenia mocy i wydajności widmowej oraz poprawy niezawodności komunikacji. Co więcej, w porównaniu do innych nowych technik, które mogłyby osiągnąć podobne korzyści w zakresie wydajności, takie jak technika MIMO (ang. multiple input multiple output), komunikacja kooperacyjna zapewnia lepszą elastyczność podczas wdrażania i uruchamiania na urządzeniach [3]. Idea kooperacyjnej komunikacji wywodzi się z lat siedemdziesiątych. Począwszy od wczesnych lat 2000, szybki rozwój komunikacji bezprzewodowej, spowodował że techniki komunikacji kooperacyjnej przyciągnęły szerokie zainteresowanie zarówno badaniami naukowymi, jak i zastosowaniami przemysłowymi. Opracowano różne metody współpracy w celu poprawy wydajności sieci bezprzewodowych. W wersji dziesiątej standardu LTE (ang. Long Term Evolution Release 10) zastosowano komunikację kooperacyjną, która ma się stać jedną z kluczowych technologii komercyjnych systemów komunikacji bezprzewodowej. Możliwe sposoby realizacji współpracy obejmują wykorzystanie dodatkowych węzłów przekaźnikowych RN (ang. Relay Nodes) w celu ułatwienia komunikacji pomiędzy źródłami sygnału i węzłami docelowymi i/lub umożliwienie węzłom komunikacyjnym w sieci wzajemnej pomocy w komunikowaniu się z odpowiednimi węzłami docelowymi. Przedstawiona w literaturze wizja przyszłych sieci piątej generacji uznaje, że transmisja kooperacyjna w przyszłych mobilnych sieciach bezprzewodowych 5G nie będzie ograniczona tylko do wspomagania transmisji inf... więcej»

OGRANICZENIA PLANOWANIA ROZLEGŁYCH SIECI JEDNOCZĘSTOTLIWOŚCIOWYCH DVB-T2 DOI:10.15199/59.2018.6.40
(Dariusz Więcek, Daniel Niewiadomski, Marcin Mora, Krzysztof Rzeźniczak, Janusz Sobolewski)

1. WSTĘP W Polsce aktualnie emisja w naziemnej telewizji cyfrowej realizowana jest w systemie DVB-T [1] w wariancie kodowania wizji H.264/MPEG-4/AVC [2]. W związku z Decyzją Parlamentu i Rady Unii Europejskiej [3, 4] w najbliższych latach nastąpi zmiana przeznaczenia pasma 700 MHz (694-790 MHz) w krajach Unii i odbędzie się przekazanie tego zakresu częstotliwości (tzw. "drugą dywidendę cyfrową") w całości na potrzeby innych systemów, głównie systemów telefonii komórkowej 4G/5G w celu rozbudowy zasięgu (w związku z fizycznymi właściwościami tego pasma - tzw. "pasmo "pokryciowe") oraz częściowo także wzrostu przepływności dostępnej w sieciach operatorów komórkowych. Oznacza to wymóg przeplanowania istniejących sieci DVB-T/T2 wynikający ze zmiany przeznaczenia pasma 700 MHz. W wielu krajach europejskich analizuje i rozważa się możliwość zmiany przeznaczenia pasma 700 MHz połączonego równocześnie ze zmianą techniki nadawczej (z DVBT/ MPEG-2/MPEG-4 na DVB-T2/HEVC [5, 6]), modyfikację infrastruktury oraz zakładanej wymianie odbiorników przez społeczeństwo. Niektóre z nich (np. Niemcy) podjęły już taką decyzję i obecnie są w fazie migracji od emisji w DVB-T/MPEG-2 do DVB-T2/HEVC. Decyzje te wynikają z jednej strony z większej efektywności wykorzystania cennego widma radiowego możliwe do uzyskania w systemie DVB-T2 w stosunku do DVB-T (w sytuacji uszczuplania dostępnych dla telewizji naziemnej zasobów widma UHF), a z drugiej z możliwości uatrakcyjnienia i rozszerzenia oferty telewizji naziemnej. Można np. uruchomić dodatkowe programy telewizyjne, programy wysokiej rozdzielczości (HD) czy nawet w niektórych przypadkach programy ultra wysokiej rozdzielczości (UHD 4k) wymagające zastosowania najnowszych technik kompresji stosowanych obecnie w telewizji (tj. HEVC/H.265 [6]) oraz dużej pojemności multipleksu DVB-T2. Korzystne wartości parametrów symboli OFDM w przypadku DVB-T2 (znacznie większe wartości odstępów ochronnych - "guard... więcej»

ANALIZA SYMULACYJNA METODY SYNCHRONIZACJI RAMKOWEJ OPARTEJ NA SYMBOLACH PILOTA NAŁOŻONYCH NA CIĄG INFORMACYJNY DOI:10.15199/59.2018.6.70
(Marek Sikora, Wiesław Ludwin, Jacek Wszołek)

1. WSTĘP W bezprzewodowych systemach akwizycji danych zazwyczaj przesyłane są bardzo krótkie, nieprzekraczające 256 bajtów, wiadomości. Tym samym, w tego typu systemach, moduły radiowe oferują zazwyczaj niewielkie przepływności, a nadawane ramki są wyposażone w preambułę pozwalającą osiągnąć w odbiorniku stan ustalony układów automatycznej regulacji wzmocnienia ARW/AGC (Automatic Gain Control) oraz synchronizację czasu próbkowania, częstotliwości nośnej CFO (Carrier Frequency Offset) i fazy. Preambuła, dzięki unikatowej sekwencji symboli, pozwala jednoznacznie określić początek ramki, w tym w szczególności początek jej nagłówka - zawierającego, na przykład, adres punktu pomiarowego - oraz pola z ładunkiem danych - przenoszącego informacje użytkowe. W przypadku sieci sensorowej złożonej z wielu setek czujników, rozmieszczonych na bardzo małym obszarze, tak jak, na przykład, ma to miejsce w sieciach monitorujących stan konstrukcji mechanicznych SHM (Structural Health Monitoring) czas zajętości kanału radiowego odgrywa bardzo istotną rolę. Stąd przesyłanie w tego typu systemach preambuły oraz unikatowej sekwencji symboli, identyfikującej początek ramki, znacząco niebezpiecznie wydłuża czas zajętości kanału i jest nie do przyjęcia. Zasadnym wydaje się więc rozważenie metod pozwalających na skrócenie tego czasu, nawet gdy miało się to odbyć kosztem niewielkiego pogorszenia sprawności energetycznej systemu teletransmisyjnego. W zaprezentowanym w niniejszej pracy rozwiązaniu preambułę oraz unikatową sekwencję symboli identyfikującą początek ramki postanowiono zastąpić unikatową sekwencją synchronizacyjną zsumowaną ze strumieniem danych - ciągiem symboli informacyjnych. Po raz pierwszy tego typu koncepcję synchronizacji nałożonej na dane przenoszące informacje użyteczne przedstawili Mak... więcej»

2018-5

zeszyt-5503-przeglad-telekomunikacyjny-2018-5.html

 
W numerze m.in.:
Głębokie sieci neuronowe i ich zastosowania w eksploracji danych DOI:10.15199/59.2018.5.2
(Stanisław OSOWSKI)

W ostatnich latach ogromny postęp w eksploracji danych dokonał się za pośrednictwem tak zwanego głębokiego uczenia. Głębokie uczenie dotyczy wielowarstwowych sieci neuronowych, które pełnią jednocześnie funkcję generatora cech diagnostycznych dla analizowanego procesu oraz finalną funkcję klasyfikatora bądź układu regresyjnego. Uzyskuje się w ten sposób doskonałe narzędzie zastępujące człowieka przede wszystkim w trudnej dziedzinie opisu procesu za pomocą specjalizowanych deskryptorów, których stworzenie wymaga dużych zdolności eksperckich. Okazuje się przy tym, że takie podejście do bezinterwencyjnej metody generacji cech jest o wiele skuteczniejsze od stosowanych tradycyjnie metod generacji deskryptorów. Umożliwia przy tym poprawę dokładności działania systemu. Z tego powodu technologia sieci głębokich stała się ostatnio bardzo szybko jednym z najbardziej popularnych obszarów w dziedzinie nauk komputerowych. Za protoplastę tych sieci można uznać zdefiniowany na początku lat dziewięćdziesiątych wielowarstwowy neocognitron Fukushimy [1]. Prawdziwy rozwój tych sieci zawdzięcza się jednak profesorowi LeCun [2], który zdefiniował podstawową strukturę i algorytm uczący specjalizowanej sieci wielowarstwowej, zwanej Convolutional Neural Network (CNN). Obecnie CNN stanowi podstawową strukturę stosowaną na szeroką skalę w przetwarzaniu obrazów. Tymczasem powstało wiele odmian sieci, będących modyfikacją struktury podstawowej CNN (np. UNN), jak również sieci różniących się zasadniczo od CNN. Przykładem mogą być autoenkoder (AE), jako wielowarstwowe, nieliniowe uogólnienie liniowej sieci PCA [3], sieci rekurencyjne typu LSTM (Long Short- -Term Memory) [4], stanowiące skuteczne rozwiązanie problemu propagacji wstecznej w czasie lub ograniczona (wielowarstwowa) maszyna Boltzmanna RBM (Restricted Boltzmann Machine) używana w sieciach głębokiej wiarygodności DBN (Deep Belief Network) [5]. Cechą wspólną tych rozwiązań, zwłaszcza w przypadk... więcej»

Synteza generatorów indeksów metodami dekompozycji liniowej i funkcjonalnej DOI:10.15199/59.2018.5.3
(Tadeusz ŁUBA, Tomasz MAZURKIEWICZ)

Metody projektowania funkcji generowania indeksów, ze względu na ważne zastosowania (dystrybucja adresów IP, skanowanie wirusów, wykrywanie niepożądanych danych), są ostatnio przedmiotem intensywnych badań naukowych. Celem tych badań jest metodyka syntezy logicznej układów cyfrowych, umożliwiających wyodrębnianie właściwych danych z ogromnej masy danych niepotrzebnych. Dane te są wprowadzane do układu w postaci binarnych wektorów reprezentujących silnie nieokreślone funkcje boolowskie o dużej liczbie argumentów. Synteza takich funkcji jest wyzwaniem dla twórców algorytmów redukcji i kompresji argumentów, któremu nie potrafią sprostać nawet najlepsze zespoły na świecie. Na przykład cytowana w [8] funkcja boolowska (10 wektorów, 40 argumentów), obliczona przez Sasao [18], jest redukowana do 5 zmiennych. Program Lightning, opracowany przez dyplomanta Ośrodka Kształcenia na Odległość Politechniki Warszawskiej, oblicza dla tej funkcji 2261 reduktów 4-argumentowych. Warto podkreślić, że wspomniany program może wygenerować tablicę prawdy tej funkcji dla każdego reduktu. Badania omawiane w artykule dotyczą zarówno standardowych metod syntezy logicznej, jak też metod heurystycznych, wykorzystujących zaawansowane miary złożoności obliczeniowej. W pierwszym przypadku rozwijane są przede wszystkim modele zależności funkcjonalnych funkcji boolowskich, takie jak redukcja argumentów oraz dekompozycja funkcjonalna, a w drugim poszukiwane są metody z zakresu teorii ciał skończonych, a w szczególności metody dekonwolucji [1]. W związku z różnorodnością tych metod, przy jednoczesnym coraz powszechniejszym i ważniejszym ich zastosowaniu, głównym celem artykułu jest przegląd tych metod, umożliwiający czytelnikowi odpowiedni wybór. Z tych powodów omawiane są zarówno metody i algorytmy dekompozycji liniowej, jak też dekompozycji funkcjonalnej, stwarzającej szanse opracowania uniwersalnych metod syntezy generatorów indeksów. Pełne wykorzystanie t... więcej»

Nowe wyzwania dla zwiększenia efektywności budowy szybkich sieci łączności elektronicznej DOI:10.15199/59.2018.5.4
(Wojciech Michalski)

W Narodowym Planie Szerokopasmowym (NPS), przyjętym przez Rząd w styczniu 2014 roku, została określona strategia rozwoju dostępu do szerokopasmowego Internetu. Zgodnie z nią do końca 2020 r. każde gospodarstwo domowe w Polsce powinno mieć zapewnioną możliwość korzystania z dostępu do Internetu o przepływności co najmniej 30 Mbit/s, a przynajmniej połowa polskich gospodarstw domowych powinna korzystać z łączy o przepływności powyżej 100 Mbit/s. Osiągnięcie tych celów w ciągu najbliższych pięciu lat to absolutne minimum, bo w związku z cyfrową transformacją w dłuższej perspektywie to zdecydowanie za mało. Wyniki przeprowadzonych przez Komisję Europejską (KE) konsultacji społecznych, dotyczących potrzeb w zakresie prędkości i jakości połączeń internetowych po 2020 r. oraz środków służących do zaspakajania tych potrzeb po 2025 r., wskazują że internauci oczekują wyraźnej poprawy jakości usług łączności stacjonarnej do tego terminu. Przyszłościowe potrzeby użytkowników znalazły odzwierciedlenie w komunikacie: Łączność dla konkurencyjnego jednolitego rynku cyfrowego: w kierunku europejskiego społeczeństwa gigabitowego. KE proponuje w nim nowe cele strategiczne dotyczące rozwoju szerokopasmowego dostępu do Internetu do 2025 r. Cel pierwszy to zapewnienie gigabitowego dostępu do Internetu dla wszystkich miejsc stanowiących główną siłę napędową rozwoju społeczno- -gospodarczego, takich jak szkoły, węzły transportowe i główne miejsca świadczenia usług publicznych, a także dla przedsiębiorstw prowadzących intensywną działalność w Internecie. Cel drugi to zapewnienie niezakłóconego dostępu do sieci 5G na wszystkich obszarach miejskich i na wszystkich głównych szlakach komunikacyjnych. Cel trzeci to zapewnienie wszystkim gospodarstwom domowym w Europie, zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich, dostępu do Internetu o prędkości dla łącza "w dół" co najmniej 100 Mbit/s, z możliwością zwiększenia prędkości do wartości mierzonej w gig... więcej»

Głowica o napędzie pneumatycznym do zaciągania dodatkowego kabla światłowodowego - wdrożenie DOI:10.15199/59.2018.5.5
(Dariusz CIERPIŃSKI)

Pojęcie Polska Cyfrowa staje się rzeczywistością dzięki dużym inwestycjom w zakresie szerokopasmowej infrastruktury dostępowej wspieranym przez rządowy program POPC - Program Operacyjny Polska Cyfrowa. Ma on ostatecznie wymazać z mapy Polski obszary pozbawione dostępu do usług szerokopasmowych. Usługi te stają się motorem napędowym gospodarki, rozwijając ją o 1,3 procenta przypadającego na każde przyłączone kolejne 10 procent gospodarstw domowych [1]. Dostęp do usług szerokopasmowych to szansa na rozwój telepracy dla ludzi z obszarów wiejskich lub ludzi niepełnosprawnych, co pozytywnie wpływa na wyrównywanie szans społecznych. Poza rozwojem sieci dostępowych FTTH (Fiber to the Home - światłowód do domu) do bram cywilizacji zbliża się technologia 5G, która zapewni użytkownikom dostęp do usług szerokopasmowych w sposób mobilny z przepływnościami, przekraczającymi obecnie nasze możliwości wykorzystania. Zwiększenie przepływności łączy dostępowych wraz z ich wzrostem liczbowym pogłębi presję na stały dynamiczny wzrost wymagań transmisyjnych w obrębie sieci szkieletowej, która będzie musiała zapewnić klientom szerokopasmowym dostęp do źródeł danych w centrach rozsianych po całej Polsce i na całym świecie. Rozwiązanie to może pochodzić z dwóch kierunków: od inwestycji sprzętowych - instalacji urządzeń o najwyższych przepływnościach 100 lub 400 Gbit/s oraz ... więcej»

Wykorzystywanie sztucznej inteligencji dla pożytku społecznego (Piotr Szymczak, Andrzej M. Wilk)
Pod koniec lutego 1865 roku, na zaproszenie cesarza Napoleona III, przybyli do Paryża reprezentanci dwudziestu państw, aby wziąć udział w pierwszej międzynarodowej konferencji telegraficznej, która rozpoczęła się 1 marca tegoż roku. Konferencja ta musiała być bardzo dobrze przygotowana, skoro już 17 maja 1865 r., w Salonie Zegarowym, jednej z najwspanialszych sal Quai d'Orsay, doszło do uroczystego podpisania międzynarodowego porozumienia o utworzeniu pierwszej na świecie, nowoczesnej organizacji międzynarodowej, która przyjęła nazwę Międzynarodowego Związku Telegraficznego. Po upływie 153 lat jego następca - Międzyn... więcej»

2018-4

zeszyt-5485-przeglad-telekomunikacyjny-2018-4.html

 
W numerze m.in.:
XXIV PLEBISCYT O TYTUŁ ZŁOTEGO INŻYNIERA
Dnia 28 lutego 2018 r. w Warszawskim Domu Technika NOT na uroczystej Gali ogłoszono wyniki XXIV Plebiscytu Złoty Inżynier. Diamentowym Inżynierem tegorocznej edycji plebiscytu został Antoni Greń, członek Zarządu FCA Poland, dyrektor Zakładu w Tychach. Złoty Inżynier to nagroda przyznawana wybitnym inżynierom, twórcom techniki, wynalazcom i organizatorom życia gospodarczego kraju, która popularyzuje ich osiągnięcia. Nagroda promuje dokonania polskich inżynierów i zwraca uwagę na ich rolę w budowaniu innowacyjnej i konkurencyjnej gospodarki. Tytuły przyznawane są w kategoriach: high-tech, zarządzanie, menedżer, ekologia, nauka i jakość, a także w kategorii młody inżynier. Od X edycji plebiscytu przyznawane są tytuły Honorowych Złotych Inżynierów absolwentom uczelni technicznych z dyplomem inżyniera, którzy sukces odnieśli w innych dziedzinach, takich jak kultura i sztuka, sport, działalność społeczna, charytatywna, religijna, a także gospodarcza, ale niezwiązanych z inżynierskim wykształceniem zawodowym. Organizatorem plebiscytu Złoty Inżynier jest redakcja dwutygodnika Przegląd Techniczny - gazety inżynierskiej (wydawanego od 1866 r.) oraz Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelna Organizacja Techniczna. Patronem medi... więcej»

Porównanie algorytmów mnożenia funkcji boolowskich DOI:10.15199/59.2018.4.4
(Marcin Dawiec)

Wstęp Niech Vn będzie n-wymiarową przestrzenią wektorową nad ciałem dwuelementowym F2. Każdą funkcję boolowską n-zmiennych f: Vn  {0,1} można przedstawić w postaci: f(x) = S faxa = S f a1 , ..., an x1 a1 ... xn an (1) aÎVn a = (a1, ..., an)ÎVn gdzie fa = fa1 , ..., an Î{0,1}, zaś symbol sumy dotyczy dodawania modulo 2. Przedstawioną powyżej postać nazywa się algebraiczną postacią normalną funkcji f - ANF (Algebraic Normal Form). Z punktu widzenia struktury algebraicznej funkcje boolowskie tworzą pierścień z operacjami dodawania i mnożenia, które cechuje nierówna złożoność obliczeniowa. Dodawanie funkcji boolowskich jest operacją prostą, natomiast mnożenie w ogólnym przypadku operacją bardzo złożoną, która decyduje o efektywności algorytmów wykorzystujących działania arytmetyczne na funkcjach boolowskich. Funkcje boolowskie znajdują szerokie zastosowanie w inżynierii, m.in. obecnie stosowane cyfrowe układy elektroniczne realizują swoje funkcje na podstawie funkcji boolowskich. Arytmetyka funkcji boolowskich, a dokładnie jej złożoność obliczeniowa, ma istotne znaczenie w procesie projektowania układów cyfrowych, matematyce oraz w szczególności w kryptologii. Tam jest nadzwyczaj ważna, gdyż im szybsze metody mnożenia, tym większe możliwości badania własności funkcji kryptograficznych (np. algorytmów blokowych i strumieniowych). Jedną z gałęzi kryptologii, w której szczególne znaczenie ma złożoność arytmetyki funkcji boolowskich, jest kryptoanaliza algebraiczna. Przykładem, gdzie szybkie mnożenie funkcji boolowskich odgrywa ważną rolę, może być wyznaczanie baz Gröbnera z wykorzystaniem algorytmu Buchbergera [1, 2] oraz algorytmów F4 i F5 [3, 4], gdzie występuje mnożenie wielomianów boolowskich w postaci ANF. Istotnym zastosowaniem mnożenia funkcji boolowskich jest znajdowanie ich odporności algebraicznej, która z kolei jest ważna dla bezpieczeństwa szyfrów blokowych i strumieniowych. Zgodnie z definicją, odporno... więcej»

Dziewięćdziesięciolecie Przeglądu Telekomunikacyjnego 1928 – 2018 (Krystyn PLEWKO, Bogdan ZBIERZCHOWSKI)
Zarys historii Z inicjatywy Stowarzyszenia Teletechników Polskich (STP), zaledwie dwa lata po jego powstaniu, a więc przed 90 laty, ukazał się pierwszy zeszyt miesięcznika - Przegląd Teletechniczny (marzec-kwiecień 1928 r.). Była to realizacja zapisu w statucie tego Stowarzyszenia dotycząca powołania czasopisma. Miesięcznik ten - organ STP - był wydawany przy wsparciu Ministerstwa Poczt i Telegrafów. Cztery lata później - w roku 1932 - w zeszytach Przeglądu Teletechnicznego pojawił się dodatek pt.: Wiadomości Teletechniczne, który w roku 1935 przekształcił się w samodzielny miesięcznik. W roku 1939 Stowarzyszenie Teletechników Polskich połączyło się ze Stowarzyszeniem Elektryków Polskich, a oba miesięczniki - zachowując swoją odrębność - zmieniły nazwę na Przegląd Telekomunikacyjny i Wiadomości Telekomunikacyjne. Historia tych czasopism jest spleciona z losami wielu innych o tematyce telekomunikacyjnej, radiowej lub pocztowej. Związki te zilustrowano na rys. 1. Warto zauważyć, że w wymienionym okresie oba te miesięczniki dwukrotnie łączyły się ze sobą: po raz pierwszy w roku 1959, gdy Wiadomości Telekomunikacyjne (pod nazwą Tele- -Radio) zostały włączone do Przeglądu i po raz wtóry w roku 1992, gdy Wiadomości połączyły się z Przeglądem, zachowując swoją odrębność wewnątrz wspólnego zeszytu. W tej formule czasopismo to istnieje już od 27 lat (patrz literatura). Od roku 1950 Przegląd Telekomunikacyjny wraz z Wiadomościami Telekomunikacyjnymi był wydawany przez Wydawnictwo Czasopism Technicznych NOT, a obecnie jest wydawany przez Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o. Miesięczniki te były i - po połączeniu - są do dzisiaj organem Stowarzyszenia Elektryków Polskich, prezentując na swoich łamach tematykę Sekcji Technik Informacyjnych (dawniej Telekomunikacji) i Sekcji Radiotechniki SEP. Prze- * były redaktor naczelny Przeglądu Telekomunikacyjnego oraz Wiadomości Telekomunikacyjnych, a także PTiWT ** ... więcej»

Modelowanie i implementacja układu sekwencera sygnałów ładunkowych z detektora GEM dla szybkiego systemu diagnostyki gorącej plazmy tokamakowej DOI:10.15199/59.2018.4.2
(Piotr KOLASIŃSKI, Krzysztof POŹNIAK, TOMASZ CZARSKI, Maryna CHERNYSHOVA, Michał GĄSKA, Paweł LINCZUK, Grzegorz KASPROWICZ, Rafał KRAWCZYK, Andrzej WOJEŃSKI, Wojciech ZABOŁOTNY)

Rolą współczesnych systemów diagnostycznych gorącej plazmy tokamakowej jest nie tylko zapewnienie szybkiego, wydajnego monitoringu zjawisk zachodzących w plazmie (m.in. prędkości rotacji, temperatury jonowej, koncentracji domieszek itp.), ale także niskolatencyjnego procesu sterowania uwięzieniem plazmy w polu magnetycznym (tj. pracy systemu w trybie sprzężenia zwrotnego). Zadania te wymagają zastosowania szybkich detektorów, umożliwiających wykrycie promieniowania plazmy z bardzo dużą częstością oraz użycia wielokanałowych, wydajnych obliczeniowo i niskolatencyjnych elektronicznych systemów pomiarowych pracujących w trybie czasu rzeczywistego. Wymagania te wynikają z potrzeby długotrwałego oraz powtarzalnego utrzymania procesu kontrolowanej syntezy termojądrowej następującej w gorącej plazmie tokamakowej w celu pozyskania nowego, bezpiecznego i bardzo wydajnego źródła energii. Dotychczasowe rozwiązania obrazowania zanieczyszczeń w plazmie zapewniały akwizycję danych pomiarowych w trakcie procesu wytwarzania i utrzymania plazmy, natomiast udostępnienie i analiza danych odbywały się w tzw. trybie off-line, tzn. już po zakończeniu eksperymentu. W artykule, tytułem wprowadzenia, omówiono zasadę działania systemu diagnostyki zanieczyszczeń pierwszej generacji zrealizowanego dla tokamaka JET. Wykorzystanie układów FPGA (Field-Programmable Gate Array) umożliwiło implementację szybkich procesów numerycznego przetwarzania sygnałów oraz procesu histogramowania wykonywanego równolegle dla wszystkich 256 kanałów pomiarowych detektora GEM (Gas Electron Multiplier), pracujących w zakresie miękkiego promieniowania X. Dzięki temu osiągnięto rozdzielczość czasową 10 ms dla serii kilku tysięcy kolejno wykonywanych rozkładów widmowych [1]. Konieczność dalszego zwiększenia rozdzielczości czasowej obrazowania do 1 ms (lub mniejszej), wraz z realizacją analizy spektralnej w czasie rzeczywistym (w tzw. trybie on-line), leży u podstaw budowy syst... więcej»

Metryki oceny jakości klasyfikacji DOI:10.15199/59.2018.4.3
(Cezary Jankowski )

Od powstania pierwszej strony WWW [18] w grudniu 1990 roku nie upłynęło jeszcze nawet 30 lat, a Internet od tamtego czasu zmienił się diametralnie. Przestał być domeną wybranych naukowców i wojskowych. Stał się powszechny i wszechobecny. Obecnie można obserwować rozwój dostępu mobilnego, związanego z rosnącą wciąż popularnością smartfonów. Ich sprzętowe możliwości obliczeniowe są porównywalne z komputerami sprzed kilku lat. Wiele rodzjów aktywności przenosi się do Internetu. Ogłoszenia drobne opuszczają zajmowane przez lata łamy gazet. Serwisy społecznościowe mają coraz większe znaczenie w relacjach międzyludzkich. Sklepy internetowe oferują atrakcyjne ceny, oszczędzając na braku stacjonarnych punktów sprzedaży. Również reklamodawcy przechodzą z tradycyjnych mediów do sieci. Zachęca ich między innymi wizja profilowania użytkowników, a zatem przedstawiania im spersonalizowanych treści. Rezultatem tych zmian jest ciągle rosnąca ilość danych, gromadzonych przez organizacje oraz firmy. Gromadzenie tych danych nie jest jednak celem samym w sobie. Znaczenie ma dopiero informacja. Istotna jest możliwość uogólnienia, znalezienia pewnych wzorców oraz reguł. Istnieje potrzeba odkrywania wiedzy z baz danych (Knowledge Discovery in Databases) [16]. Pewne zagadnienia implikują istnienie wyróżnionego atrybutu - decyzji. Przykładem może być zagadnienie budowy filtru antyspamowego. Klasą decyzyjną będzie w tym przypadku etykieta spam lub poprawna wiadomość. Inne zagadnienie może dotyczyć prognozowania odsetka rozwiązanych umów z operatorem telekomunikacyjnym [7, 14]. Problemy, mające wyróżnioną zmienną, są określane mianem nauczania nadzorowanego (supervised learning). W zależności od zbioru wartości atrybutu decyzyjnego można wyróżnić klasyfikację - dyskretny, skończony zbiór wartości (jak w przypadku wspomnianego filtru antyspamowego) oraz regresję - ciągły zbiór wartości (jak w przypadku prognozy odsetka rozwiązanych umów). Istnieje tak... więcej»

2018-2-3

zeszyt-5448-przeglad-telekomunikacyjny-2018-2-3.html

 
W numerze m.in.:
Mechanizmy bezpieczeństwa w strefie C systemu netBaltic DOI:10.15199/59.2018.2-3.5
(Tomasz GIERSZEWSKI)

W celu zapewnienia bezpieczeństwa systemu zaproponowano i zaimplementowano dwa rozłączne dla stref A, B (samoorganizująca się wieloskokowa sieć kratowa [10], [11], [16]) oraz C (sieć niewrażliwa na opóźnienia [7], [8]) zbiory funkcjonalności, mające zabezpieczyć dane. Całość architektury zabezpieczeń przedstawiono w artykule [5]. Z punktu widzenia bezpieczeństwa w strefach A i B położono nacisk na funkcjonalności związane z uwierzytelnianiem węzłów, które mogą wchodzić w interakcję prowadzącą do wymiany danych, a także z poufnością transmitowanych informacji [6]. W strefie C wymaganie, dotyczące wzajemnego uwierzytelnienia węzłów przesyłających między sobą tzw. wiadomości, zostało uzupełnione o poufność nie tylko podczas transmisji - co byłoby możliwe do zrealizowania już mechanizmami zaproponowanymi dla stref A i B - ale także poufność danych przechowywanych w węzłach. Transmisja w strefie C jako wieloskokowa z nieciągłą łącznością zapewnia funkcjonalność store-and-forward. Ponieważ węzły systemu czasowo przechowują transmitowane wiadomości, należało zapewnić ich poufność oraz integralność, zabezpieczającą przed ujawnieniem informacji, możliwościami podszycia się czy manipulacji jej zawartością wewnątrz samych węzłów. Podobnie do zabezpieczeń komunikacji w strefach A i B, znalazła tutaj zastosowanie infrastruktura klucza publicznego (PKI). Zabezpieczeniewiadomo ści Strefa C, jako realizacja sieci niewrażliwej na opóźnienia (DelayTolerant Network - DTN [3], [15]), wyróżnia się transmisją relatywnie dużych, w odniesieniu do wielkości datagramów czy pakietów, wiadomości. Każda wiadomość stanowi realizację pojedynczego aktu komunikacji pomiędzy parą węzłów, np. żądania pewnej zawartości lub odpowiedzi na zgłoszone żądanie. Każda wiadomość zabezpieczana jest z użyciem certyfikatów X.509, tych samych, które wykorzystywane są na potrzeby zabezpieczania stref A i B. Dostarczane są dwie funkcje bezpieczeństwa - integralność i poufno... więcej»

Optymalizacja trasy żeglugi na potrzeby e-nawigacji w systemie netBaltic DOI:10.15199/59.2018.2-3.7
(Wojciech TYCHOLIZ, Jaromir JAKACKI, Mirosław DARECKI)

Jednym z najistotniejszych niezależnych czynników wpływających na bezpieczeństwo i efektywność żeglugi są warunki hydrometeorologiczne na trasie przejścia. Kapitanowie i nawigatorzy na statkach, polegając na swoim doświadczeniu oraz analizując dostępne prognozy, dokonują wyboru optymalnej - ich zdaniem - trasy przejścia. W niektórych przypadkach załoga korzysta z usług zewnętrznych, wyspecjalizowanych podmiotów, których przedmiotem działalności jest tzw. ruting pogodowy, czyli wyszukiwanie i proponowanie optymalnej - przy zadanych parametrach - trasy żeglugi. W innych przypadkach kapitan lub oficer korzysta także z dedykowanych narzędzi informatycznych, które - przy wykorzystaniu specjalistycznych algorytmów - generują optymalną trasę przejścia dla danej jednostki. Pierwsze autorskie algorytmy optymalizacji trasy żeglugi zstały zaproponowane pod koniec lat pięćdziesiątych poprzedniego stulecia. Jednokryteriowa metoda izochromatyczna została wprowadzona do dyskursu w 1957 roku przez Jamesa [6]. Kolejne rozwinięcia tej relatywnie prostej i jednocześnie popularnej oraz łatwej w implementacji metody zaproponowane zostały m.in. przez Spaansa [13], Hagiwarę [2] oraz Wiśniewskiego [16]. Inne podejście do problemu optymalizacji trasy zostało podane przez Mannariego [10], który w procesie optymalizacji wykorzystał algorytmy Dijkstra. Z kolei Chen [1] zaproponował stosowanie trójwymiarowej metody (3D) dynamicznej optymalizacji. Wszystkie wspomniane metody są zaliczane do grupy metod jednokryteriowych, co oznacza, że optymalizacji może podlegać jednocześnie tylko jeden parametr (np. czas przejścia). Wśród metod wielokryterialnych (tj. metod wyznaczających trasę optymalną na podstawie wielu kryteriów jednocześnie), zaproponowanych dotychczas przez badaczy zajmujących się tą tematyką, należy wymienić metody podane przez Hinnenthala [5], Marie and Courteille [11] oraz Szłapczyńską [14]. Wspólną cechą metod wielokryteriowych jest wykorzysta... więcej»

Mechanizmy obsługi mobilności węzłów systemu netBaltic wykorzystujące heterogeniczne systemy transmisji bezprzewodowej DOI:10.15199/59.2018.2-3.3
(Michał HOEFT, Józef WOŹNIAK)

Pojawiające się nowe usługi przeznaczone do zastosowań morskich pociągają za sobą potrzebę zapewnienia efektywnej transmisji danych pomiędzy statkami oraz infrastrukturą znajdującą się na lądzie [1]. Zadanie zaprojektowania szerokopasmowej sieci, zapewniającej łączność na potrzeby usług e-nawigacji oraz weryfikacji jego funkcjonowania w środowisku testowym, podjęto w projekcie netBaltic [2,3], w którym to mechanizmy obsługujące łączność ląd- -statek zostały wykorzystane w strefie A systemu [4]. Prezentowane w artykule prace stanowią element projektu i pokazują praktyczny sposób wykorzystania mechanizmów zarządzania mobilnością, realizowanych w warstwie sieciowej do zapewnienia integracji szerokiego zasobu heterogenicznych systemów łączności, przy minimalnych wymaganiach narzuconych na wykorzystywane systemy. Wybierając pojedynczą technikę transmisji bezprzewodowej, staje się przed trudnym zadaniem, zmuszającym do kompromisów pomiędzy spodziewaną pojemnością systemu, maksymalnym zasięgiem komunikacji czy szacowaną przepustowością łączy - zatem różnymi parametrami i funkcjonalnościami zapewnianymi przez rozważane systemy. Wybór nie jest prosty, a wymienione ograniczenia z czasem pojawiają się nawet w systemach radiowych projektowanych od podstaw. Ciekawym sposobem rozwiązania przedstawionego dylematu wyboru jest próba, udanie podjęta w projekcie Internet na Bałtyku (netBaltic), wykorzystania i powiązania różnorodnych, heterogenicznych systemów transmisji bezprzewodowej w jeden system integrujący te techniki transmisji w ramach pojedynczej sieci teleinformatycznej, tj. systemu netBaltic. Warto podkreślić, że tak zdefiniowana heterogeniczność jest pojęciem zdecydowanie szerszym niż pojęcie niejednorodności odnoszące się jedynie do rozmiaru czy pojemności stacji bazowych, często występujące w niektórych pracach dotyczących heterogenicznych systemów sieci komórkowych [5]. Tym samym w przedstawionym rozwiązaniu problem obsługi mobil... więcej»

Integracja mechanizmów transportowych dla sieci o nieciągłej i sporadycznej łączności w systemie netBaltic DOI:10.15199/59.2018.2-3.6
(Wojciech GUMIŃSKI)

Sprawdzenie możliwości zapewnienia szerokopasmowego dostępu do Internetu na obszarze Morza Bałtyckiego z wykorzystaniem samoorganizującej się sieci wieloskokowej było podstawowym celem projektu Internet na Bałtyku [1, 2, 3]. Gęstość jednostek na Morzu Bałtyckim, dostępne zasięgi transmisji i krzywizna ziemi powodują, że zasięg takiej sieci nie może pokrywać całego obszaru morza [7]. Część jednostek musi pływać na obszarach pozbawionych łączności z lądem. Dla tych obszarów w ramach projektu Internet na Bałtyku opracowano algorytmy dostarczania wiadomości w warunkach sporadycznej i przerywanej łączności [6]. Rozwiązanie to, utrzymane w konwencji sieci DTN (Delay Tolerant Networking) [4, 5], zostało dopasowane do wybranego zestawu przykładowych usług możliwych do realizacji w systemie. Jak wynika z analizy historycznych danych systemu AIS (Automatic Identification System) oraz przeprowadzonych na ich podstawie symulacji [7], przerwy w transmisji na wybranych akwenach Bałtyku mogą trwać nawet od kilku do kilkudziesięciu godzin. Takie warunki uniemożliwiają funkcjonowanie tradycyjnych protokołów transportowych, wymagających ciągłej i dwukierunkowej łączności. Aby zapewnić działanie usług w strefie braku ciągłej łączności z lądem (strefa C projektu), zaproponowano architekturę (usługową) z wykorzystaniem serwera proxy dla usług i jednokierunkowej transmisji kompletnych paczek wiadomości zawierających wszystkie niezbędne dla danej usługi dane[6]. MODUŁ TRANSPORTOWY Najważniejszym elementem architektury z wykorzystaniem serwera proxy jest moduł transportowy. Jego zadaniem jest przekazywanie paczek wiadomości niezależnie od ich treści. Moduł ten odpowiada za przekazywanie wiadomości, zabezpieczenie ich treści przed modyfikacjami oraz zapewnienie poufności transmisji - od źródła do celu (end-to-end). Realizacja tych zadań wymaga integracji modułu transportowego z pozostałymi elementami systemu netBaltic. Integracja zmechanizmami samo... więcej»

Heterogeniczne środowisko testowe na potrzeby weryfikacji mechanizmów systemu netBaltic DOI:10.15199/59.2018.2-3.8
(Michał HOEFT, Krzysztof GIERŁOWSKI)

Jednym z głównych założeń projektu netBaltic [1] było opracowanie mechanizmów umożliwiających realizację komunikacji szerokopasmowej z wykorzystaniem mechanizmów samoorganizacji sieci w środowisku heterogenicznym. Pierwsze etapy realizacji projektu, w których sprawdzano zasadność wprowadzania proponowanych rozwiązań, zakładały wykorzystanie w pełni kontrolowanych środowisk symulacyjnych, wirtualnych oraz laboratoryjnych [2]. Podnosząc poziom gotowości technologicznej, w ostatnich etapach projektu netBaltic wprowadzono weryfikację w środowisku zbliżonym do rzeczywistego. Weryfikacja obejmowała testy poprawności funkcjonowania poszczególnych komponentów, prawidłowości ich integracji oraz wzajemnego oddziaływania w systemie złożonym ze stacji bazowych różnych technik transmisji rozlokowanych na lądzie i testowych węzłów systemu umieszczonych na jednostkach pływających. Wiele przeprowadzonych testów dotyczyło obszaru Bałtyku Południowego, w szczególności Zatoki Gdańskiej i Zatoki Puckiej. W trakcie testów opracowano i zaimplementowano testowe węzły systemu netBaltic, zainstalowane następnie na jednostce badawczej Instytutu Oceanologii PAN s/y Oceania [3] wraz z łodziami RIB znajdującymi się na jej pokładzie oraz na łodzi motorowej Sonda II. Sieć nabrze żna Istotnym elementem infrastruktury testowej wykorzystywanej w procesie weryfikacji mechanizmów opracowanych w projekcie netBaltic była infrastruktura nabrzeżna, obejmująca stacje bazowe i punkty dostępowe różnych technik transmisji. W szczególności zaadaptowano następujące rozwiązania: - system D-STAR ze stacją bazową umieszczoną na dachu budynku WETI Politechniki Gdańskiej, jako przykład wąskopasmowego systemu dalekozasięgowego, pracującego w paśmie 1.2 GHz; - szerokopasmowy system WiMAX ze stacją bazową umieszczoną na dachu budynku WETI Politechniki Gdańskiej, wdrożony jako część instalacji testowej projektu Wireless City Gdańsk; - infrastrukturę LTE publicznego operatora tele... więcej»

2018-1

zeszyt-5395-przeglad-telekomunikacyjny-2018-1.html

 
W numerze m.in.:
O złożoności problemu wyznaczania podstawy logarytmu dyskretnego w schemacie Diffi'ego-Hellmana DOI:10.15199/59.2018.1.3
(Andrzej Paszkiewicz)

W schemacie podziału sekretu Diffi'ego-Hellmana w grupie multiplikatywnej reszt modulo liczba pierwsza zasadniczym i najbardziej pracochłonnym problemem jest wybór generatora tej grupy. W pracy [4] szczegółowo rozpatrzono ten problem, wykonując serię rozległych eksperymentów z wykorzystaniem lokalnych sieci komputerowych oraz otwartego środowiska Internet. W krytycznej fazie eksperymentu uczestniczyło ponad 400 stacji roboczych, głównie komputerów IBM PC, będących w użytkowaniu studentów. Z przeprowadzonych badań, które zakończyły się w kwietniu 2007 roku, wynika, że generatory grup multiplikatywnych modulo liczba pierwsza (zwane też pierwiastkami pierwotnymi modulo liczba pierwsza) wyrażają się małymi liczbami naturalnymi. Na przykład liczby 2, 3 lub 5 są najmniejszymi pierwiastkami pierwotnymi w ok. 74% przypadków. Jeżeli dołączy się do tego zbioru liczbę 6, wówczas obejmie on prawie 80% wszystkich liczb pierwszych. Nie jest to jednak reguła, ponieważ zdarzają się przypadki, w których nawet dla małych liczb pierwszych (liczb, które dają się zapisać na 64 bitach) ich najmniejszy pierwiastek wydaje się znacznie odbiegać od ich statystycznego zachowania. Ponadto z badań wynika, że gęstości liczb pierwszych, dla których najmniejszy generator (najmniejszy pierwiastek pierwotny) jest równy danej liczbie naturalnej, dążą do pewnych ustalonych wartości, które można efektywnie policzyć przy założeniu prawdziwości hipotezy Riemanna o funkcji dzeta nad pewnymi ciałami Kummera. Zgodność wyników uzyskanych doświadczalnie z wynikami uzyskanymi na drodze teoretycznej jest zdumiewająca. Z badań wynika, że wielkość najmniejszego pierwiastka pierwotnego modulo liczba pierwsza jest funkcją wielomianowo zależną od logarytmu tej liczby. Warunkowe wyniki teoretyczne szacują tę złożoność jako funkcję zależną od kwadratu logarytmu naturalnego liczby pierwszej [4]. Badania numeryczne pokazują, że może to być funkcja wolniej rosnąca, niż kwad... więcej»

Ewolucja technik dostarczania sygnału telewizyjnego na przykładzie Winogradzkiej Telewizji Kablowej DOI:10.15199/59.2018.1.2
(Borys Owczarzak, Piotr Zwierzykowski)

W sieciach telewizji kablowej od wielu lat sukcesywnie wprowadzana jest oferta usługi dostępu do Internetu. Zauważyli to również nadawcy sygnału telewizyjnego, którzy obecnie udostępniają sygnały telewizyjne także za pośrednictwem sieci teleinformatycznych. Wykorzystanie tego typu sieci do dystrybucji sygnału telewizyjnego wiąże się jednak z koniecznością zapewnienia komunikacji z nadawcami różnych programów telewizyjnych. Rozwiązanie to jest bardziej złożone od tradycyjnego podejścia, które opiera się na standardach DVB-S/S22) oraz DVB-T (Digital Video Broadcasting - Terrestrial). 2) DVB-S (Digital Video Broadcasting-Satellite) - standard cyfrowego przesyłu telewizji satelitarnej [2] 1) WTvK jest operatorem od wielu lat działającym w Poznaniu. Sieć operatora obejmuje 22 tys. mieszkańców jednej z największych dzielnic Poznania. Obecnie firma ma w swojej ofercie ponad 200 kanałów cyfrowych (zarówno SD, jak i HD). PRZEGLĄD TELEKOMUNIKACYJNY  ROCZNIK XCI  nr 1/2018 9 nowymi kanałami telewizyjnymi towarzyszy dynamiczny rozwój technologii sieci teleinformatycznych. Efektem tego jest coraz większa przepływność sieci, której towarzyszy obniżenie kosztów budowy i eksploatacji sieci teleinformatycznych. Dostrzegli to i wykorzystali operatorzy i dostawcy treści dla sieci telewizji kablowych, zapewniając odbiór strumieni telewizyjnych o wiele lepszej jakości. Na rys. 1 przedstawiono komponenty sygnału telewizyjnego kanału TVP 1 HD nadawanego przez: satelitę HotBird z transpondera numer 13, naziemny nadajnik w Śremie oraz przez IP z punktu wymiany ruchu PWR PLIX4) w Warszawie. Do oceny jakości kanału telewizyjnego najczęściej wykorzystuje się przepływność sygnału wizyjnego (komponent AVC/H.2645) Video). Komponent ten w przypadku kanału TVP 1 HD (tabela 1) dostępny po IP wynosi 9,8 Mbit/s i jest ponad trzy razy większy od sygnału przesyłanego naziemnie (3,0 Mbit/s) i prawie dwa razy większy od sygnału przesyłanego sateli... więcej»

Dostarczanie rozwiązań chmurowych "szytych na miarę" DOI:10.15199/59.2018.1.4
(Wojciech Michalski)

Komisja Europejska dostrzega ogromny potencjał w rozwoju chmury obliczeniowej, który powinien być wykorzystany na rzecz pobudzenia wydajności gospodarek państw członkowskich UE. W przyjętej we wrześniu 2012 r. strategii [1] założono wykorzystanie chmury obliczeniowej przez przedsiębiorstwa i administrację publiczną właśnie w tym celu. Działania KE związane z wprowadzeniem w życie tej strategii zostały podane w Europejskiej Agendzie Cyfrowej. Oczekiwane korzyści wymieniono natomiast w komunikacie KE w sprawie wykorzystania potencjału chmury obliczeniowej w Europie oraz w dokumencie roboczym KE do tego komunikatu. Dla osiągnięcia celów tej strategii istotne są takie działania, jak: - uporządkowanie dużej liczby różnych norm, - opracowanie bezpiecznych i uczciwych warunków zawierania umów na usługi w chmurze, w tym umów o gwarantowanym poziomie usług, - ustanowienie modelu europejskiego partnerstwa na rzecz chmur obliczeniowych z udziałem państw członkowskich i podmiotów branżowych. Do rozwiązania kwestii wynikających z tych działań powołano grupę ekspertów. W jej skład wchodzą przedstawiciele dostawców usług przetwarzania w chmurze, konsumentów i MŚP oraz środowisk akademickich i prawniczych. Ich zadaniem jest opracowanie warunków umów, umożliwiających konsumentom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom korzystanie z większym zaufaniem z usług świadczonych w modelu chmury obliczeniowej. Producenci, którzy podjęli wyzwanie rzucone przez Komisję Europejską, stosują zróżnicowane strategie dostarczania klientom swoich rozwiązań chmurowych. Niektórzy, tacy jak Cisco, mający w swojej ofercie pakiet firmowych urządzeń sieciowych i dedykowane oprogramowanie, kierują ofertę do klientów, któ-... więcej»

Od telefonizacji do cyfryzacji
W dniu 14 grudnia 2017 roku Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa nadała Dariuszowi Cierpińskiemu tytuł rzeczoznawcy budowlanego w telekomunikacji przewodowej, w zakresie projektowania i kierowania robotami budowlanymi (patrz strona następna). Dariusz Cierpiński jest trzecią osobą, której nadano tak prestiżowy tytuł w budownictwie telekomunikacyjnym w okresie ostatnich trzech lat. Obecnie grono rzeczoznawców budowlanych w telekomunikacji na terenie Polski liczy jedynie 43 osoby. Rzeczoznawca budowlany jest ekspertem w zakresie prawa budowlanego oraz budownictwa. Jego rolą jest sporządzanie opinii oraz ekspertyz z zakresu budownictwa. Może sprawować funkcję biegłego sądowego, a jego opinie traktowane są jako dowody w sprawach. Na podstawie ustawy o samorzą... więcej»

Katedra Telekomunikacji Morskiej na Wydziale Elektrycznym Akademii Morskiej w Gdyni DOI:10.15199/59.2018.1.1
(Beata Pałczyńska, Andrzej Łuksza, Andrzej Borys)

Rys historyczny Katedra Telekomunikacji Morskiej w Akademii Morskiej w Gdyni w obecnym kształcie powstała w 2005 roku w wyniku reorganizacji Wydziału Elektrycznego. Wówczas Katedrę Radioelektroniki Morskiej podzielono na dwie nowe: Katedrę Telekomunikacji Morskiej i Katedrę Elektroniki Morskiej. Historia Katedry sięga jednak roku 1969, kiedy w strukturze Wyższej Szkoły Morskiej (WSM) w Gdyni powstał na Wydziale Elektrycznym Zespół Elektroniki, kierowany przez doc. mgr. inż. Olgierda Teisseyre’a. W 1973 roku zamiast dotychczasowych zespołów powołano instytuty, m.in. Instytut Automatyki i Radiokomunikacji Morskiej, w którym funkcję kierownika pełnił doc. dr inż. Jerzy Wieland. Od 1980 roku zaczyna funkcjonować samodzielny Instytut Radiokomunikacji Morskiej, kierowany kolejno przez doc. dr. inż. Jerzego Czajkowskiego (1980-1982) i doc. dr. inż. Macieja Walaszka (1982-1987), przemianowany cztery lata później na Instytut Radioelektroniki Morskiej. Funkcję dyrektora tego Instytutu od roku 1987 pełnił dr hab. inż. Wiesław Sieńko. W 1993 roku zamiast istniejącego instytutu powołano Katedrę Radioelektroniki Morskiej, której kolejnymi kierownikami byli doc. dr inż. Jerzy Czajkowski (1993-1997) oraz dr hab. inż. Janusz Zarębski (1997-2005) [1]. Kompetencje kadry naukowo -dydakty cznej Pierwszym kierownikiem Katedry Telekomunikacji Morskiej (KTM) został dr hab. inż. Wiesław Sieńko, profesor nadzwyczajny Akademii Morskiej w Gdyni (AMG). Prof. W. Sieńko jest absolwentem Wydziału Elektroniki Politechniki Gdańskiej (WE PG), a w latach 1967-1987 był nauczycielem akademickim WE PG. Od roku 1987 jest pracownikiem Wydziału Elektrycznego WSM w Gdyni, gdzie w latach 1993-1999 pełnił funkcję dziekana Wydziału Elektrycznego. 4 PRZEGLĄD TELEKOMUNIKACYJNY  ROCZNIK XCI  nr 1/2018 - badania nad wykorzystaniem sieci neuronowych jako narzędzi w programowaniu optymalizacyjnym oraz struktur neuroprocesorów [8, 9]. Prace naukowo-ba... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 637
00-950 Warszawa
tel.: +48 22 670 08 20
faks: 22 619 86 99
e-mail: przeg.tel@sigma-not.pl, przeg.tel@interia.pl
www: http://przegladtelekomunikacyjny.pl

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

Szanowni Państwo,
poniżej udostępniamy link zawartością archiwalnej strony czasopisma
Archiwalna strona www